Năm 2002, tôi còn là đứa trẻ ngồi xem bóng đá cùng ông nội. Hôm đó Hàn Quốc đá với Tây Ban Nha. Ông tôi bảo: “Tây Ban Nha chắc chắn thắng, mày đừng thức khuya vô ích.” Tôi nghe lời, đi ngủ. Sáng hôm sau tỉnh dậy, ông ngồi im lặng uống cà phê với vẻ mặt rất khó tả. Hàn Quốc vào bán kết. Tây Ban Nha về nước. Từ đó tôi học được một điều: ở World Cup, “chắc chắn” là từ nguy hiểm nhất trong từ điển bóng đá.
Những con số mà không ai muốn tin trước khi nó xảy ra
Nói về sốc tại World Cup mà không nhắc Tây Đức 1954 thì thiếu sót. Trận chung kết năm đó, Hungary vào sân với tư cách đội bóng được coi là vô địch thế giới trên thực tế — họ đã đánh bại chính Tây Đức 8-3 chỉ vài tuần trước ở vòng bảng. Vậy mà chung kết, Tây Đức thắng ngược 3-2. Người ta gọi đó là “Phép màu Bern”. Nhưng phép màu hay không, kết quả là thật.
Rồi đến 1966. Bắc Triều Tiên — một đội mà phần lớn thế giới không biết gì — đã loại Ý ngay vòng bảng. Ý, quốc gia bóng đá lớn, với những cầu thủ chuyên nghiệp được trả lương khổng lồ. Bắc Triều Tiên thắng 1-0. Về đến sân bay, các cầu thủ Ý bị người hâm mộ ném cà chua. Không phải ẩn dụ — đúng nghĩa đen. Cà chua tươi.
Nhảy qua 1990, Cameroon khai mạc giải bằng việc đánh bại Argentina — đương kim vô địch thế giới — 1-0. Roger Milla, lúc đó 38 tuổi, nhảy điệu ăn mừng bên cột cờ góc sân và trở thành biểu tượng của cả một thế hệ. Đội đã vào đến tứ kết. Châu Phi lần đầu tiên làm cả thế giới phải nhìn lại.
Nhưng nếu phải chọn một cú sốc “thuần túy” nhất về mặt số liệu thống kê, tôi nghĩ đến Ả Rập Xê Út năm 2022 với Argentina. Messi đang trong hành trình truy tìm chức vô địch cuối cùng, Argentina mở đầu bằng bàn thắng từ chấm 11m, mọi thứ có vẻ theo đúng kịch bản. Rồi hiệp hai xảy ra. Ả Rập Xê Út ghi 2 bàn trong vòng 5 phút. Cuối trận: 2-1. Một trong những tỷ lệ cược chênh lệch lớn nhất lịch sử giải đấu bị lật ngược hoàn toàn.
Tại sao những cú sốc này cứ xảy ra, và sẽ còn xảy ra
Có người giải thích bằng “thể thức cúp” — một trận đấu loại trực tiếp là quá ngắn để tài năng được bộc lộ đủ. Đúng một phần. Nhưng tôi nghĩ còn một yếu tố khác: áp lực tâm lý không phân phối đều. Đội yếu hơn ra sân với tâm lý nhẹ nhàng, không gì để mất. Đội mạnh hơn mang theo kỳ vọng của cả một quốc gia, của nhà tài trợ, của lịch sử. Đó là gánh nặng vô hình nhưng rất thật.
Nhìn vào dữ liệu các kỳ World Cup từ 1950 đến nay, cứ mỗi giải đấu lại có ít nhất 2-3 kết quả mà nếu hỏi trước ai cũng lắc đầu không tin. Không phải ngẫu nhiên. Đó là bản chất của bóng đá — môn thể thao mà trong 90 phút, một thủ môn chơi xuất thần có thể vô hiệu hóa mọi tính toán chiến thuật.
Và điều này sẽ không thay đổi ở World Cup 2026. Thậm chí, với 48 đội tham dự thay vì 32 như trước, chia thành 12 bảng mỗi bảng 4 đội, số lượng trận đấu vòng bảng tăng lên đáng kể — đồng nghĩa với nhiều cơ hội hơn để những bất ngờ nảy sinh. Các đội nhỏ hơn từ châu Á, châu Phi, CONCACAF sẽ có thêm suất, thêm cơ hội chứng minh. Trên những sân vận động ở Mỹ, Canada và Mexico, kịch bản Ả Rập Xê Út 2022 hoàn toàn có thể tái diễn dưới một màu áo khác.
Với người xem trung lập, đó là tin vui. Với người đặt cược theo lý trí thuần túy, đó là lời nhắc nhở. Nếu bạn đang theo dõi kèo world cup 2026 để tham khảo tỷ lệ và phân tích trước giải, hãy nhớ rằng dữ liệu lịch sử luôn cần được đọc kèm với chữ “nhưng” — bởi vì World Cup đã nhiều lần chứng minh rằng không có kịch bản nào là bất khả thi.
Cái hay nhất của bóng đá nằm ở chỗ nó không tuân lệnh ai
Tôi vẫn nhớ mặt ông tôi sáng hôm đó năm 2002. Không phải buồn. Không hẳn là vui. Chỉ là cái nhìn của người vừa được nhắc nhở rằng mình không biết nhiều như mình tưởng. Bóng đá giỏi lắm khoản đó — nó rất kiên nhẫn chờ đúng lúc để dạy cho bạn sự khiêm tốn.
Khai mạc World Cup 2026 ngày 11 tháng 6 năm 2026,